Jakąkolwkiek realną dyskusję o charakterze Warszawy ucina masowa prywatyzacja tysięcy kamienic, a także skwerów i ogrodów. Prawo mieszkańców do godnego życia i wpływu na tkankę miejską zastępuje wolna amerykanka. W Warszawie AD 2012 wygrywa silniejszy, bogatszy, ten „kto da więcej”. Tragedię miasta dobitnie odzwierciedla historia śmierci Jolanty Brzeskiej, warszawskiej działaczki społecznej, walczącej przeciwko podwyżkom czynszów.
Lektura proponowanych przez rząd zmian w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego wraz z towarzyszącymi im planami nowelizacji ustawy o dodatkach mieszkaniowych, daje interesującą lekcję poglądową w zakresie sprzeczności obecnych w tzw. polityce lokalowej oraz perspektyw jakie przed nią stoją (choć być może łatwiej byłoby mówić o ich braku).
Jeśli spojrzeć na 2011 z perspektywy miejskiej aktywistki, był to rok poszerzenia pola i radykalizacji miejskich działań, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Z miejskim fermentem mamy do czynienia już od kilku lat, ale wcześniej koncentrował się on głównie na dyskusjach, które pozwalały uwspólniać i popularyzować wiedzę o mieście oraz integrowały środowisko aktywistek i aktywistów. Rzadko jednak przekładały się one na realne zmiany.
Walka, jeśli się toczyła, to o sztukę w przestrzeni publicznej, prawo do spędzania czasu w klubokawiarniach czy obecność małej architektury. Działań było coraz więcej, ale sprowadzały się one w większości do punktowych interwencji i mniej lub bardziej udanej współpracy aktywistek i aktywistów z lokalnymi władzami. Mimo że mowa była o „prawie do miasta”, większość działań dotyczyła dostępu do przestrzeni publicznej oraz jej jakości. Kwestie socjalne były mniej istotne niż estetyka przestrzeni.
Dziś policja stosując przemoc pozwoliła komornikowi na eksmisje niepełnosprawnej kobiety. Przekonaliśmy się jeszcze raz, że prawo właścicieli i developerów stoi ponad naszym prawem do mieszkania i ochrony zdrowia. Więcej. Zrobiono wszystko, aby utrudnić dziennikarzom pokazanie nam jak wyglądają takie eksmisje: jak osiłki komornika znoszą z czwartego piętra omdlewającą ze strachu kobietę na wózku inwalidzkim, jak płacze ona i jej mąż. Jak ładuję się ją do karetki. Jak wynosi się meble i cały dobytek. Za szczelnym szeregiem policyjnej prewencji z kaskami, tarczami i psami, starano się ukryć brutalność państwa i bezradność miasta, które nie potrafi swojej niepełnosprawnej obywatelce zapewnić minimum, jakim jest dach nad głową, o który zabiega od kilku lat. Nie wystarczyło, że jest niepełnosprawna, miasto chciało jeszcze – dla spełnienia biurokratycznych wymogów – aby była bezdomna. Dziś stało się to faktem.
Wszystko to odbywa się przy milczeniu rady miasta, która nie chce dyskutować o masowych eksmisjach, o budowie kontenerowych osiedli, o dodatkach mieszkaniowych, o budownictwie komunalnym. Nie chce rozmawiać o naszych problemach, woli dyskutować o swoich własnych - o problemach elit: o roszadach we władzach i na stanowiska, o dietach i apanażach, o promocji miasta i wielkich widowiskach. Niektórzy politycy miejscy nie ukrywali brutalnej prawdy, że przypadek Jencz ma szanse zostać załatwiony, o ile nie będzie nagłośniony. Że miasto może załatwić tę jedną sprawę po cichu, bo boi się, że w wyniku rozgłosu posypałyby się roszczenie z wielu stron. Czyli znaczy to, że przypadek rodziny Jencz to tylko jeden z kilkuset, czy może kilkutysięcy w Poznaniu. Co się dzieje z pozostałymi rodzinami, które po cichu eksmituje się do hoteli robotniczych, ośrodków pomocy antykryzysowej, przytułków i domów starców?
Retoryka miasta, które przemawia do swych obywateli ustami Jarosława Pucka, dotychczas wmawiała nam, że nad losem eksmitowanych nie warto się pochylać, wszak to w najlepszym razie nieudacznicy, a w najgorszym menele. Taka argumentacja pozwala Wam spać spokojnie. Lecz dziś, panie i ponowie radni, kładąc się do łóżka macie na sumieniach milczące przyzwolenie na ewikcję niepełnosprawnej kobiety, która popadła w zadłużenie w wyniku ciężkiej i długotrwałej choroby. Nie jest – jak głosił radny Grześ – złodziejem samochodów! Mam nadzieję, że nie zaśniecie spokojnie.
Widziałem, jak na kordon policji wraz z aktywistami napierało kilka osób z Jeżyc z szalikami Lecha. Nie widziałem nikogo z szacownych mieszczan, których troska o miasto ostatnio zamyka się w ramach politycznych przedwyborczych dyskusji i w zachęcie do głosowania na tych, którzy dziś poprzez swoje milczenie lub wydane rozkazy doprowadzili do ewikcji jednej z naszych obywatelek – niepełnosprawnej kobiety. Więcej łez wylano przy rozbiórce kamienicy na Ogrodowej, więcej osób chodziło ją zobaczyć po raz ostatni, niż dziś widziałem na Dąbrowskiego. Zajmuje Was zieleń wokół Waszych domów, cisza nad głowami, piękne miejskie krajobrazy, a nie zajmuje rozpacz suteryn, poddaszy, przytułków i zdezelowanych robotniczych hoteli. Gdzie jest wreszcie sumienie inteligencji tego uniwersyteckiego miasta? Sprzedaliście się nuworyszom ze Starego Browaru?
Pytanie brzmi: dokąd to wszystko zmierza? W jakim żyjemy mieście? O jakie wartości toczy się spór? Czy eksmisja niepełnosprawnej kobiety jest wystarczającą wyraźnym dowodem na brutalność i obojętność w jaką popadliśmy? Czy w dalszym ciągu, tak dziennikarze, jak wielu z nas, będzie poprzez szukanie „obiektywizmu” siebie nawzajem uspakajać, że nie jest tak źle, czy wreszcie wskażemy palcem na skurwysynów, którzy są odpowiedzialni za to co się stało z tym miastem? Za to, co się stało dziś.
Tlące się ciało na skraju pola w Lesie Kabackim dostrzegł spacerowicz. Była czwarta po południu, 1 marca. Nad ciałem kilka młodych brzóz. Dziś wśród nich palą się znicze. Obok fotografia: kobieta o spokojnych rysach, z krótko obciętymi jasnymi włosami i w dużych okularach. - Odkąd pamiętam, mama nosiła takie okulary - mówi Magdalena Brzeska, córka Jolanty. - Było jej w nich do twarzy.
Twarzy po spaleniu nie dało się rozpoznać, tylko te oprawki.
Brakuje kilkunastu tysięcy podpisów o zorganizowanie referendum w sprawie prywatyzacji Stołecznego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej. Działacze PiS mają czas do 2 sierpnia. Tymczasem jeszcze do końca lipca ratusz zamierza podjąć ostateczną decyzję w sprawie sprzedaży firmy. Wyścig z czasem trwa. Kto zdecyduje o przyszłości największej miejskiej spółki?
Jeśli przedsiębiorstwo jest a) rozwojowe, b) rentowne i c) bez zarzutu dostarcza potrzebne usługi, ale nie jest prywatne, to znaczy, że: a) nie jest rozwojowe, b) nie jest rentowne, c) z jego usługami na pewno coś jest nie tak. Wydaje się, że tak właśnie myślą obrońcy prywatyzacji Stołecznego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej (SPEC).
Kolejne miasta w świecie eksperymentują z darmową komunikacją miejską – i to im się opłaca.
Są takie dni w roku, kiedy nie sposób bez wstrętu wyjść na ulice mojego miasta. Panuje kiepska widoczność, smród drażni nosy przechodniów, smog unosi się w powietrzu, a do tego korki na ulicach, hałas i chodniki zablokowane przez parkujące na nich samochody. Władze miasta dostrzegają problem i proponują budowę nowych dróg oraz podziemnych parkingów. Z pieniędzy podatników powstają zatem udogodnienia dla indywidualnych użytkowników dróg, co zachęca do zakupu większej liczby aut. Po pewnym czasie zaczyna brakować dla nich miejsca i konieczne są nowe inwestycje drogowe.
A gdyby tak podjąć próbę uwolnienia się od zmory korków oferując wszystkim bezpłatne przejazdy autobusami i tramwajami, a w przyszłości także pociągami? Wszakże wszyscy płacimy na transport publiczny i utrzymanie dróg z naszych podatków, a oprócz tego kupujemy bilety, by móc korzystać z tramwajów, autobusów i pociągów. To chyba niezbyt uczciwe, że płacimy dwa razy za tę samą usługę? Dodajmy, że większość naszych podróży to dojazdy do pracy lub szkoły, ewentualnie na zakupy, a podróże rekreacyjne stanowią zdecydowaną mniejszość. Głównymi beneficjentami transportu publicznego są zatem przedsiębiorcy i sieci handlowe.
Piotr Nowak, Klub Krytyki Politycznej w Poznaniu: Osiedle kontenerów socjalnych w Poznaniu już niebawem może się stać faktem. Jarosław Pucek, dyrektor Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych, zapowiedział, że jeszcze tego lata przy ulicy Średzkiej staną pierwsze kontenery. Tymczasem w kwietniu wiceprezydent Poznania Jerzy Stępień obiecywał przeprowadzenie ekspertyzy dotyczącej społecznych skutków takiego rozwiązania.
Katarzyna Czarnota: Wygląda na to, że władze nie dotrzymały obietnicy, ignorując wszystkie środowiska protestujące przeciwko postawieniu kontenerów w Poznaniu. Jarosław Pucek pokazał, że nie obchodzi go stanowisko strony społecznej, ale też niektórych poznańskich radnych. Wizja segregacji społecznej zupełnie mu nie przeszkadza, a polityczną odpowiedzialność za tę decyzję zrzuca z siebie, twierdząc, że tylko wykonuje projekt, który został mu narzucony.
Ministerstwo Infrastruktury zauważyło w końcu panujący w Polsce niedobór mieszkań. W uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów oraz ustawy o dodatkach mieszkaniowych stwierdziło nawet, że stan ten musi się zmienić i zaproponowało… zmiany, które jeszcze bardziej pogorszą sytuację lokatorów oraz stworzą ogromne pole do nadużyć. Ministerialne propozycje nie wpłyną też na powiększenie się liczby mieszkań, a raczej spowodują spadek ich dostępności.
Jedną z cech która wyróżnia politykę zarządzania mieszkaniami socjalnymi w Serbii to przeznaczanie kontenerów socjalnych. Jako lokale zastępcze są one miejscem, do których zsyła się przede wszystkim obywateli pochodzenia romskiego. Osiedli kontenerowych dla Romów na peryferiach Belgradu jest jeszcze stosunkowo niewiele, ale władze miasta są zadowolone z funkcjonowania tego typu rozwiązania i w planach mają kontynuowanie projektu.
Kwestia mieszkań socjalnych i pomocy osobą mającym problemy mieszkaniowe jest podobna do sytuacji w Polsce. Kolejki osób czekających na przydział mieszkań socjalnych są długie i nie ma też gwarancji na to, że mieszkanie takie się otrzyma. Odsetek osób żyjących w biedzie w Serbii od 2009 roku podskoczył z 6,9% do 9,2%. Oznacza to także pogorszenie się warunków mieszkalnych i socjalnych – biednych jest coraz więcej, a problemy rozwiązywane są doraźnie i tylko w skrajnych przypadkach.
Autor: Jarosław Urbański
