Pani
Jolanta Fedak
Minister Pracy i Polityki Społecznej
                                                                                        

Szanowna Pani Minister,

w dniu obchodów Światowego Dnia Lokatora, my - najemcy mieszkań, zrzeszeni w Warszawskim Stowarzyszeniu Lokatorów oraz pozostali uczestnicy naszej manifestacji - zwracamy się do Pani z prośbą o bezzwłoczne zajęcie się likwidacją zagrożeń, jakie dotykają przedstawicieli naszego środowiska. Obecnie sytuacja najemców mieszkań w naszym kraju warunkowana jest przez takie czynniki jak: uwolnienie czynszów w budynkach prywatnych, masowa wyprzedaż mieszkań sektora publicznego. W związku z tym domagamy się:

1.    Przejęcia przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nadzoru nad realizacją konstytucyjnego obowiązku ochrony lokatorów oraz całością spraw związanych z bieżącym funkcjonowaniem i rozwojem publicznego zasobu mieszkaniowego. Aktualny stan rzeczy, w którym tematyką ochrony praw najemców mieszkań i mieszkalnictwa publicznego zajmują się instytucje rządowe odpowiedzialne za tworzenie i utrzymywanie infrastruktury technicznej, pokazuje doskonale podejście decydentów do obu zagadnień, wyrażające się w traktowaniu lokatorów jedynie jako dodatku ? często uciążliwego ? do budynków i ich wyposażenia. Tego rodzaju sposób postrzegania zadań państwa w dziedzinie mieszkaniowej jest dla nas nie do przyjęcia; podmiotem polityki mieszkaniowej muszą być lokatorzy, nie infrastruktura; interwencja publiczna w zakresie mieszkalnictwa musi być uznana za rodzaj działań z zakresu polityki społecznej, a wszelkie decyzje w tym zakresie podejmowane powinny być przede wszystkim w oparciu o parametry dotyczące sytuacji społecznej (np. dochodowej) obywateli.  

2.    Podjęcia działań dla dokładnego rozpoznania charakterystyki i skali występujących aktualnie rodzajów zagrożeń dla obywateli związanych z sytuacjami najmu mieszkań, takich jak np. eksmisje, pułapki zadłużenia, drastyczne zawyżanie stawek czynszów. Ten typ działania służyć powinien stworzeniu profesjonalnej diagnozy sytuacji lokatorów, na podstawie której stworzone powinno zostać instrumentarium (np. dotowane ze środków publicznych indywidualne programy wychodzenia z zadłużenia czynszowego, system bezpłatnego poradnictwa prawnego w sprawach mieszkaniowych itd.) interwencji państwa w celu uchronienia obywateli przed bezdomnością i wyzyskiem czynszowym.

3.    Uznania długoletnich lokatorów zasobów sprywatyzowanych za grupę społeczną podlegającej szczególnie wysokiemu ryzyku popadnięcia w bezdomność i stworzenia na tej podstawie narzędzi interwencji publicznej adresowanych specjalnie do jej przedstawicieli (np. pierwszeństwo w otrzymywaniu najmu lokali gminnych, bezpłatna profesjonalna reprezentacja prawna, możliwość uczestnictwa w procesie reprywatyzacji na prawach strony).

4.    Podjęcia działań legislacyjnych dla odtworzenia mechanizmów ochrony najemców przed wyzyskiem czynszowym poprzez ustanowienie prawnych ograniczeń maksymalnych wysokości czynszów oraz stworzenie instrumentów prawnych wiążących stawki czynszu z dochodami lokatorów.

5.    Podjęcia działań legislacyjnych wymuszających na organach samorządu terytorialnego podejmowanie działań dla rozwoju publicznego zasobu mieszkaniowego, przy jednoczesnym stworzeniu mechanizmów finansowych dostarczających gminom środków finansowych na realizację tego działania.

6.    Podjęcia działań legislacyjnych w celu ograniczenia działań eksmisyjnych poprzez stworzenie katalogu sytuacji automatycznie powstrzymujących opróżnianie lokalu z uwagi na stwierdzenie określonych sytuacji życiowych powodujących problemy mieszkaniowe najemców (np. niewypłacenie wynagrodzeń za wykonaną pracę, długotrwała choroba), ustanie przyczyny (np. spłacenie długu) lub cechy samej eksmisji (np. potwierdzone dokumentami domniemanie niewłaściwego stanu technicznego lokalu, do którego odbywa się przeprowadzka lokatora).

Mamy nadzieję, że postulaty wniesione przez nas w niniejszym piśmie, jako wyrażające interes wielomilionowej grupy polskich najemców mieszkań spotkają się ze zrozumieniem i akceptacją Pani Minister oraz innych członków Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej.

W imieniu organizatorów Światowego Dnia Lokatora